donderdag 18 november 2010

Marokko verliest twee voortrekkers: Abraham Serfaty en Edmond Elmaleh

In Marakech is donderdag 18 november Abraham Serfaty overleden, een ook in Nederland niet onbekende strijder voor een onafhankelijk Marokko, en later voor democratie en sociale gerechtigheid. Serfaty (geboren in 1926 in Casablanca uit een Joodse familie die oorspronkelijk uit Tanger kwam) was al in 1944 betrokken bij de Marokkaanse Communistische Partij. Hij studeerde mijnbouw in Frankrijk (en zat daar wegens zijn antikolonialisme enkele jaren gevangen), en werkte bij terugkeer naar een onafhankelijk Marokko in de fosfaatwinning, als docent en op ministeries.
In 1970 stapte hij uit de zijn inziens te rigide communistische partij en was hij mede-oprichter van Ila al-Imam (Voorwaarts) een nieuwe linkse beweging. Hij werd in 1972 opgepakt en gefolterd. Serfaty dook onder maar werd in 1974 opnieuw gepakt. Tijdens het beruchte showpoces van Casablanca van 1977 was hij één van degenen die werd veroordeeld tot levenslang. Na zware buitenlandse druk werd hij in 1991 door koning Hassan II vrijgelaten, van zijn staatsburgerschap beroofd en uitgewezen. Onder de nieuwe koning Mohammed VI kon Serfaty in 2000 terugkeren en kreeg hij ook zijn paspoort terug.
Serfaty laat een reeks boeken na, waaronder L'Insoumis, Juifs, marocains et rebelles, geschreven samen met Michael Elbaz,  Éditions Desclée de Brouwer, 2001; en Lutte anti-sioniste et Révolution Arabe - Essai sur le judaïsme marocain et le sionisme, Éditions Quatre-Vents, 1977, waarin hij stelling neemt tegen het zijns inziens racistische karakter van de staat Israel.

i
In dezelfde week dat Serfaty overleed, stierf nog een andere Marokkaanse 'voorbeeld-intellectueel', Edmond Amran Elmaleh (geboren in 1917). Ook hij was lid van de Marokkaanse communistische partij maar verliet Marokko in 1965 voor Parijs, waar hij journalist en leraar filosofie was, tot hij in 1980, op 63-jarige leeftijd begon te schrijven. Elmaleh, die in de jaren 80 naar Marokko terugkeerde, ontpopte zich tot één van de bekendste Marokkaanse  schrijvers. Net als Serfaty was hij Joods en hij had ook met hem gemeen dat hij anti-zionist was.

1 opmerking:

filosoop zei

Goed hier aandacht aan te schenken. Had ooit de naam Serfaty gehoord, maar wist niets van deze man. Het is een held. Nederlandse kranten hebben dit overlijden bij mijn weten overgeslagen (er gebeurt ook zoveel belangrijks in dit land!). De Frankfurter Allgemeine Zeitung had een kort berichtje. Ik lees geen Franse kranten. Benieuwd of de Parijse intelligentia erg ondersteboven was. Collega-helden als BHL en Houellebecq weten de weg naar de media meestal wel te vinden als er iets belangrijks is.