donderdag 28 april 2011

Fatah en Hamas bereiken akkoord over hereniging

 
Moussa Abu Marzouq, vice-voorzitter van het politbureau van Hamas (links) en Azzam al-Ahmed, leider van de fractie van Fatah in het Palestijnse parlement, schudden elkaar de hand tijdens hun  persconferentie in Cairo. 

 De twee Palestijnse organisaties, Fatah dat de baas is op de Westoever en Hamas dat de Gaza-strook beheerst, zijn het eens geworden over een akkoord dat de hereniging van de twee rivalen moet inluiden. De deal werd beklonken na voorwerk van de Egyptische geheime dienst, zo werd woensdag bekend gemaakt op een persconferentie in Cairo. Het was de bekroning van maanden van vruchteloos onderhandelen. Kringen uit de omgeving van de onderhandelaars lieten doorschemeren dat de regime-wisseling in Egypte een gunstige invloed heeft gehad.
 Onder het akkoord zal Mahmoud Abbas, de Palestijnse president voorlopig aanblijven, maar de regeringen van Salam Fayyad op de Westoever en Ismail Haniyeh in Gaza zullen plaatsmaken voor één nieuwe regering van niet-partijgebonden technocraten. Die nieuwe regering zal nieuwe presidents- en algemene verkiezingen voorbereiden die in acht maanden gehouden zullen moeten worden.  
Een heet hangijzer is nog de integratie van de veiligheidstroepen van beide organisaties. Die zal nog zijn beslag moeten krijgen. De troepen op de Westoever die(mede) door Israel zijn gerecruteerd en door de Jordaniërs en Amerikanen zijn opgeleid, zijn er vooral op getraind Hamas-aanhangers op te pakken. Hoe die moeten samengaan met de veiligheidsmensen van Hamas die veel Fatah aanhangers in de cel hebben gezet, is nog niet helemaal duidelijk.
 De verwijdering tussen Hamas en Fatah dateert van 2006 toen de Palestijnse verkiezingen die dat jaar voor het laatst werden gehouden, een klinkende overwinning opleverde voor Hamas. Met veel moeite werd toen in 2007 een eenheidsregering geformeerd, op basis van een akkoord dat was gesloten in Mekka  Israel en de westerse landen, met name het Kwartet (de VS, de VN, de EU en Rusland) weigerden echter met deze regering zaken te doen, zolang Hamas niet Israel had erkend. Israel zette zelfs een belangrijk deel van de gekozen Hamas-parlementariërs in de cel.  Een definitieve splitsing tussen Hamas en Fatah kwam enkele maanden later toen Hamas een door de VS georkestreerde coup-poging van Fatah verijdelde om Gaza  
te veroveren. Sinds die tijd werden de twee gebieden door geschieden regeringen bestuurd. 
Het nu gesloten akkoord is tot stand gekomen tegen de achtergrond van een totaal vastgelopen vredesproces tussen Israel en de PA. Het zal, als het stand houdt, het mogelijk maken dat Hamas en Fatah samen een nieuwe strategie uitstippelen om te komen tot een onafhankelijke Palestijnse staat. Wat het akkoord voor gevolgen zal hebben voor de plannen van Abbas en Fayyad om in de herfst de Verenigde Naties te vragen om erkenning van een onafhankelijke Palestijnse staat, zal nog moeten blijken. 
De overeenstemming in Cairo is niet bepaald met instemming begroet door Israel. Premier Netanyahu liet onmiddellijk weten dat de Palestijnse Autoriteit moeten kiezen tussen vrede met Israel of vrede met Hamas, ´er geen ruimte is voor vrede met allebei´. Ook zei Netanyahu dat het akkoord de zwakte van de  Palestijnse Autoriteit blootlegt en de vraag doet rijzen wanneer Hamas de Westoever gaat overnemen, zoals het Gaza heeft overgenomen.´ 
De woordvoerder van Abbas,  Nabil Abu Rudaineh, had echter een antwoord klaar voor Netanyahu. Hij zei dat Netanyahu moet kiezen tussen ´een rechtvaardige vrede met het herenigde Palestijnse volk of  de nederzettingen´.
Ook de VS lieten blijken dat ze niet blij zijn met de nieuwe ontwikkeling. Tommy Vietor, de woordvoerder van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad, zei dat de VS staan achter Palestijnse verzoening als dat de vrede dient. Volgens hem is dat hier niet het geval omdat Hamas een terroristische organisatie zou zijn die het gemunt heeft op burgers. ´Om een constructieve vredesrol te spelen moet een Palestijnse regering geweld afzweren, eerder gesloten overeenkomsten respecteren en Israels bestaansrecht erkennen,´ zei Vietor.  
Palestijnse  woordvoerders zouden hier tegenin kunnen brengen dat Hamas in een eerder stadium heeft gezegd eerder gesloten akkoorden te respecteren en bereid te zijn zich aan een vredesakkoord te houden als dat door een Palestijns referendum is goedgekeurd. Zij zouden er ook op kunnen wijzen dat van Israel nooit wordt gevraagd dat het het bestaansrecht van een Palestijnse staat erkent, geweld afzweert en toegeeft dat de nederzettingen illegaal zijn.
Een belangrijker punt werd aangestipt door Saree Makdisi, een Palestijnse hoogleraar in Los Angeles, die er in een interview met Al-Jazeera English op wees dat de deal tussen Hamas en Fatah alleen gaat over de Palestijnse  minderheid die in de bezette gebieden woont. Volgens hem is het hoog tijd dat de Palestijnen elders, in de Palestijns diaspora, ook (weer) betrokken raken bij de gebeurtenissen.    

Geen opmerkingen: