Europarlement verkwanselt rechten van de Saharanen in akkoord met Marokko

Sarahaans vluchtelingenkamp.

Het Europese parlement heeft woensdag een beslissing genomen die op zijn best aanvechtbaar was en op zijn slechtst een verkrachting van het internationale recht. Het stemde voor een handelsverdrag met Marokko, waarbij de lagere douanetarieven die voor Marokko gelden ook gaan gelden voor de westelijke Sahara, die Marokko in 1975 heeft ingelijfd. Deze annexatie door Marokko is internationaal, en dus ook door de EU, niet erkend. De EU steunt daarom ook al jaren de pogingen van de Verenigde Naties om een akkoord te bewerkstelligen tussen de bevrijdingsbeweging van de Westelijke Sahara, het Frente Polisario, en het koninkrijk Marokko.
Dat nam echter niet weg dat in een in 2013 gesloten handelsakkoord met Marokko de lagere douanetarieven voor producten uit Marokko ook gingen gelden voor de producten uit de Sahara. Tot in 2016 het Europese Gerechtshof dit in een uitspraak verbood, omdat de Sahara nu eenmaal niet tot   Marokko behoort.
Bij het woensdag door het EU-parlement aangenomen verdrag is dat echter allemaal weer teruggedraaid. Een commissie van het EU-parlement had daarvóór de bezwaren ontzenuwd door met de  ''Saharaanse bevolking'' overeen te komen dat zij hiermee akkoord zou gaan. Immers de winsten van die lagere tarieven (zij bevorderen uiteraard de handel)  zullen ten goede komen aan het gebied zelf.
Onnodig te zeggen dat dit een doorgestoken kaart is.

Opnieuw demonstraties in diverse steden in Marokko

Politie in actie tegen betogers in Tanger

De Marokkaanse politie is zondag hard opgetreden tijdens demonstraties in diverse plaatsen in het land, vooral van jongeren van de Beweging van 20 februari. De demonstraties vonden met name plaats in Rabat en Casablanca, maar ook in andere plaatsen als Tanger en Agadir. De 20 februari beweging had voor de vierde keer opgeroepen tot het houden van manifestaties waarin werd opgeroepen tot hervormingen, met name inperking van de macht van koning Mohammed VI.
De politie, die met stokken en schilden was gewapend verhinderde dat er grote groepen demonstranten werden gevormd en joeg de menigten uiteen. Volgens het persbureau Reuters vielen er diverse gewonden doordat demonstranten werden afgerost en werden er ook veel arrestaties verricht.'Protest is een wettelijk recht, waarom is de Makhzen bang?' riep de menigte in Casablanca, en ook 'Weg met de Makhzen, maak een eind aan despotisme.' (Makhzen is in Marokko het woord dat verwijst naar het koninkliijk hof en de kringen en omheen).
Vrijdag baande zich een een groep werkloze schoolverkaters een weg naar koning Mohammed VI nadat dxe w voorgegaan in het vrijdagggebed en riep 'Majesteit, we willen banen'  De staatstelevisie brak de rechtstreekse uitzending af bij deze ongehoorde inbreuk op de etiquette.
De demonstraties vonden plaats ongeveer een maand voordat plannen voor de hervorming van de grondwet bekend worden gemaakt. Koning Mohammed VI had nadat in februari in het hele land massademonstraties hadden plaats gevonden waarbij hervormingen werden geëist, de vorming bekend gemaakt van een commissie die liberalisering van diverse grondwetsartikelen moest voorbereiden. De plannen worden in juli voorgelegd in een referendum. 

Marokko verliest twee voortrekkers: Abraham Serfaty en Edmond Elmaleh

In Marakech is donderdag 18 november Abraham Serfaty overleden, een ook in Nederland niet onbekende strijder voor een onafhankelijk Marokko, en later voor democratie en sociale gerechtigheid. Serfaty (geboren in 1926 in Casablanca uit een Joodse familie die oorspronkelijk uit Tanger kwam) was al in 1944 betrokken bij de Marokkaanse Communistische Partij. Hij studeerde mijnbouw in Frankrijk (en zat daar wegens zijn antikolonialisme enkele jaren gevangen), en werkte bij terugkeer naar een onafhankelijk Marokko in de fosfaatwinning, als docent en op ministeries.
In 1970 stapte hij uit de zijn inziens te rigide communistische partij en was hij mede-oprichter van Ila al-Imam (Voorwaarts) een nieuwe linkse beweging. Hij werd in 1972 opgepakt en gefolterd. Serfaty dook onder maar werd in 1974 opnieuw gepakt. Tijdens het beruchte showpoces van Casablanca van 1977 was hij één van degenen die werd veroordeeld tot levenslang. Na zware buitenlandse druk werd hij in 1991 door koning Hassan II vrijgelaten, van zijn staatsburgerschap beroofd en uitgewezen. Onder de nieuwe koning Mohammed VI kon Serfaty in 2000 terugkeren en kreeg hij ook zijn paspoort terug.
Serfaty laat een reeks boeken na, waaronder L'Insoumis, Juifs, marocains et rebelles, geschreven samen met Michael Elbaz,  Éditions Desclée de Brouwer, 2001; en Lutte anti-sioniste et Révolution Arabe - Essai sur le judaïsme marocain et le sionisme, Éditions Quatre-Vents, 1977, waarin hij stelling neemt tegen het zijns inziens racistische karakter van de staat Israel.

i

In dezelfde week dat Serfaty overleed, stierf nog een andere Marokkaanse 'voorbeeld-intellectueel', Edmond Amran Elmaleh (geboren in 1917). Ook hij was lid van de Marokkaanse communistische partij maar verliet Marokko in 1965 voor Parijs, waar hij journalist en leraar filosofie was, tot hij in 1980, op 63-jarige leeftijd begon te schrijven. Elmaleh, die in de jaren 80 naar Marokko terugkeerde, ontpopte zich tot één van de bekendste Marokkaanse  schrijvers. Net als Serfaty was hij Joods en hij had ook met hem gemeen dat hij anti-zionist was.