Gert-Jan Segers verdient onze steun!

De verkiezingstijd nadert en daarom horen we van tijd tot tijd uitspraken van Kamerleden of would be Kamerleden die zich willen profileren. Zo trad Gert Jan Segers, vierde op de kandidatenlijst van de ChristenUnie, dinsdag in het voetspoor van Wilders met een oproep om het islamdebat voort te zetten. Wilders had belangwekkende dingen aan de orde gesteld, maar het daarna laten afweten, vond Segers.  Hij had als het ware 'alleen maar belletje getrokken'. En Segers, die politicologie heeft gestudeerd en zeven jaar zending in Egypte heeft bedreven, betreurt dat. Hij wil graag waarschuwen voor tendensen in de islam 'die haaks staan op de fundamentele vrijheden van de democratische rechtsstaat, zoals godsdienstvrijheid', zei hij in NRC Handelsblad. 

Segers

 Met name waarschuwde Segers voor het salafisme dat  je ook in Nederland zou zien. Als voorbeeld noemt hij dat jongeren aan de VU een imam uit Engeland hadden uitgenodigd van wie ze graag les wilden hebben, die 'onder bepaalde omstandigheden pleit voor het doden van afvalligen'. (Segers vertelt er niet bij dat hij uitspraken waarin die imam, Haitham al-Haddad, zoiets zou hebben gezegd, waarschijnlijk heeft ontleend aan een uiterst onbetrouwbare rechtse site, Harry's Place. Bij mijn weten heeft Haddad namelijk nooit het doden van afvalligen bepleit).
Segers maakt ook een opmerking over de vrijheid van onderwijs. De ChristenUnie is daar voor. Uiteraard, zou ik zeggen, want hoe kunnen anders de scholen met de bijbel floreren. Maar niet onbeperkt: 'De inspectie zal af en toe over de schouder van de docent moeten meekijken,' volgens Segers. Want 'als op de godsdienstles wordt geleerd dat je homo’s of afvalligen mag stenigen, dan heb je een probleem, zegt hij. Als daarentegen op een school wordt geleerd dat homo's later zullen branden in de hel, dan valt dat volgens hem weer wèl onder de vrijheid van godsdienst.

Ik kan wel wat begrip opbrengen voor Segers' pleidooi. Tendensen in de islam, in elke godsdienst, die haaks staan op de fundamentele vrijheden van de democratische rechtsstaat verdienen zeker onze aandacht. Of het nu gaat om het salafisme, dat overigens meer een probleem is in de Arabische wereld (Egypte!) dan hier, of welke andere vorm dan ook . Ik kan me bijvoorbeeld brede maatschappelijke discussies voorstellen over alle vormen van homo- of vrouwendiscriminatie, het niet toelaten van homo's als docent, de vrijheid van ambtenaren om geen huwelijken van homo's te voltrekken, het weigeren van homo's en vrouwen voor politieke ambten. Ook kan ik me voorstellen dat debatten nuttig kunnen zijn over de vraag of het geoorloofd is onwetenschappelijke theorieën als het creationisme (God schiep de wereld in zeven dagen) op staatskosten in Nederlandse scholen te laten onderwijzen. Of over de toelaatbaarheid van zondagssluitingen van openbare vermaakscentra als zwembaden in sommige gemeenten. Of het ijveren van bepaalde politieke partijen tegen abortus en euthanasie. En tenslotte lijkt het me ook geen kwaad kunnen om eens een debat te houden over de tendens van sommige religieuze gemeenschappen om op grond van dubieuze bijbelexegeses vierkant achter het Israelische nederzettingenprogram te gaan staan en volledig de ogen te sluiten voor Israels massale schendingen van de mensenrechten jegens de Palestijnen.
Ik vind het een goed idee van Segers. Segers verdient onze steun!

Bolkestein en de tendentieuze bezorgdheid voor het lot van de christenen in het Midden-Oosten

 Pasen 2010 in een orthodoxe kerk in Gaza. Over de Gaza-strook wordt vaak (onder meer ook door Bolkestein) beweerd  dat christenen er worden vervolgd.

Ik heb op deze blog nogal eens de aanval geopend op diegenen die voortdurend een toename van het antisemitisme menen waar te nemen. Ik heb geschreven over opgeklopte tellingen van het CIDI, aanstellerige beweringen dat Joden die als Joden herkenbaar zijn niet meer over straat zouden kunnen in Amsterdam, over de tendens om kritiek op Israel en het zionisme antisemitisme te noemen, over Joden die kritische Joden uitschelden voor 'selfhaters'. Kortom, over de tendens van rechts om de kwaal te overdrijven en op te blazen en om alle kritische geluiden over één kam te scheren en verdacht te maken. Ook heb ik geschreven over de afkeer van de islam. Niet toevallig gaan die twee vaak samen. Anti-islamisme is helaas - net zo goed als de opgeklopte verhalen over antisemitisme - een bijproduct van de stichting van de staat Israel. 
Er zijn echter meer loten aan de stam van het anti-islamisme. Eén daarvan vertoont wel wat verwantschap met de antisemitisme-fobie. Dat is de categorie van de luiders van de noodklok over de positie van de christenen in het Midden-Oosten. Ook de  geluiden van mensen die beweren dat sprake is van vervolgingen door toenemende islamisering, en dat het aantal christenen in het Midden-Oosten alarmerend snel daalt, neemt hand over hand toe.
Laat ik om misverstanden te voorkomen stellen dat ik er niet op uit ben om te ontkennen dat antisemitisme wel degelijks soms nog voorkomt, of om tegen te spreken dat de positie van de christenen in het Midden-Oosten in een aantal landen niet bepaald rooskleurig is. Waar het me om gaat is de van-dik-hout-zaagt-men-planken manier waarop er (soms) over wordt geschreven aan de kaak te stellen. En vooral ook de anti-islamitische stemmingmakerij, die ermee gepaard gaat en die ervoor zorgt dat het fenomeen (gedeeltelijk) in dezelfde categorie thuishoort als de opgeklopte angst voor antisemitisme.
Neem het stuk van een kleine week geleden in de Volkskrant van Frits Bolkestein, de voormalige fractieleider van de VVD  (hij schreef het samen met een mij onbekende mevrouw, Hala Naoum Nehme uit Parijs). Veel mensen zien Bolkestein als een leidende intellectueel. Bolkestein ziet zich zelf ook het liefst in die rol. Hij maakt er aanspraak op het integratie-debat in Nederland als een van de eersten aangekaart te hebben, heeft zich meer dan eens in het islam-debat gewaagd en was onlangs uitgebreid in het nieuws met een uitspraak dat Joden wegens het toenemende antisemitisme maar beter uit Nederland kunnen vertrekken, een uitspraak waarvoor hij geen enkel bewijs aandroeg. En ditmaal komt de intellectueel Bolkestein dus aanzetten met het verhaal dat het slecht gaat met de christenen in het Midden-Oosten. Dat zou overigens niets nieuws zijn, want hij koppelt het aan een historische verhandeling die duidelijk moet maken dat de voorgeschiedenis ook al niet deugde. Een staaltje: 
 Na de islamitische veroveringen in de 7de eeuw werden niet-moslims voor twee mogelijkheden gesteld: Jizya (overlevingsbelasting) afdragen of zich bekeren tot de islam (wat veel arme christenen ook deden).
Rond 1500, toen het Turkse rijk grote delen van het Midden-Oosten bezette, kregen christenen de officiële status van dhimmis (tweederangs burgers). Zij konden alleen bescherming genieten wanneer hun Jizya werd geïncasseerd. In de praktijk bleek die belasting onvoldoende om hen van georganiseerde slachtingen zoals in Aleppo (1850), Mosul (1854) en Egypte (1882) te beschermen. (...)

Vrijwel altijd werden christenen gezien als handlangers van de westerse kruisvaarders en werd hun loyaliteit in twijfel getrokken, wat aanleiding gaf voor de Turkse overheersers om in 1915 op een miljoen Armeense christenen genocide te plegen. Begin jaren 1970 was er een nieuw dieptepunt. Ayatollah Khomeini, door de meeste westerse intellectuelen destijds als liberaal neergezet, sprak een fatwa uit tegen de Iraanse christenen. Volgens hem 'werkten zij samen met Amerikaanse imperialisten om de islamitische waarheden te verstoren, moslims te misleiden en islamitische kinderen te bekeren.'
De islamitische revolutie in 1979 had ernstige gevolgen voor de in het Midden-Oosten wonende christenen. In Iran daalde het aantal christenen sindsdien met tweederde. In Egypte, waar de grootste christelijke minderheid woont, beval president Sadat in 1981 de verbanning van de koptische paus Shenouda naar de woestijn en de opsluiting van 32 bisschoppen.

Bolkestein is voor geen kleintje vervaard. Hier worden 13 eeuwen in één alinea behandeld. Maar klopt het? Laten we het rijtje eens afgaan:

De koptische paus Shenouda III

Inderdaad, in de landen die door de islamieten in de 7e en 8e eeuw waren veroverd, kregen christenen, Joden (en ook zoroastriërs) de status van dhimmi. Dat gebeurde meteen en niet pas in de 15e eeuw zoals B schrijft. Die dhimmi-status was echter, anders dan B. meldt, niet in de eerste plaats een tweederangspositie, maar meer die van een officieel beschermde minderheid. En, inderdaad dhimmi's betaalden de jizya- belasting. Daar stond dan weer tegenover dat ze  niet de zakat (religieuze belasting) hoefden te betalen die islamieten verplicht waren af te dragen.
Dan komt B. met zijn opsomming van slachtpartijen. Aleppo 1850, Mosul 1854, Egypte 1882. Aleppo? Dat was een beperkte uitbarsting van sociaal-economische en politieke spanningen. Een voorbode van wat in 1860 uitmondde in een ware oorlog tussen de maronieten (christenen) en de Druzen in wat nu Libanon is, over wie de baas was. Eerst vermoordden de christenen duizenden Druzen, vervolgens slachtten de Druzen tienduizenden christenen af. Het leidde tot Franse interventie aan de kant van de christenen en een 'remake' van de landkaart van Libanon, waarbij de christenen een leidende positie werd toegedacht. Daarmee werd de basis gelegd voor de spanningen die leidden tot de Libanese burgeroorlog van 1975-1990 (zo'n 150.000 doden). Het is typerend dat Bolkestein dit allemaal nou net niet noemt. Die Franse interventie van 1860 namelijk, om de christenen te redden, was een schoolvoorbeeld van één van de redenen waarom christenen in het Midden-Oosten soms als een soort vijfde colonne van het Westen worden gezien. En hoe dat uiteindelijk catastrofaal kan uitpakken, niet in de laatste plaats voor de christenen zelf. 
Dan Egypte. (Wat B, met Mosul 1854 bedoelt heb ik niet kunnen achterhalen). Het jaartal 1882 verwijst in Egypte niet naar een slachtpartij, en al helemaal niet naar iets dat tegen christenen was gericht, maar naar een reeks incidenten in het kader van een militaire opstand tegen de Engelsen onder leiding van de Egyptische nationale held Ahmed Orabi.
Vervolgens de door B. genoemde slachting onder de Armeniërs in Turkije. Armeniërs zijn inderdaad christenen. Toch is het zeer de vraag of het daarom ging. De slachtpartij van 1915 vond plaats in het kader van nationalistische strijd, namelijk de opstand van Atatürk en zijn Jonge Turken en het ging daarbij meer om etnische zuiveringen dan anti-christelijke optreden. Grieken en Koerden werden er eveneens het slachtoffer van, al verliep dat minder afgrijselijk bloedig dan bij de Armeniërs.
Wat de fatwa van Khomeini tegen de christenen betreft, moet B. bij gelegenheid maar eens uitleggen tegen wie die eigenlijk was gericht en waarom. Christelijke en andere minderheden worden namelijk in Iran beschermd door de grondwet. (B. kan dan in één moeite door vertellen wie in het westen in 's hemelsnaam Khomeini ooit heeft neergezet als liberaal.  Ik kan me niemand voor de geest halen). Wel heeft  B. gelijk dat er sinds de islamitische revolutie sprake is geweest van een uittocht van christenen uit Iran. Maar dat heeft er meer mee te maken dat christenen zich niet zo thuis voelen in een islamitische republiek, dan met vervolgingen.  En wat, tenslotte, Sadats optreden tegen de Egyptische oppositie in 1981 in dit verhaal doet is al helemaal onduidelijk. Sadat hakte in '81 wild in op wie dan ook die het gewaagd had kritiek op hem te hebben. Duizenden mensen, islamisten en linkse critici werden opgepakt en de top van de kerk, die hem eveneens had bekritiseerd, werd evenmin gespaard. Sadats optreden leidde er indirect toe dat hij nog datzelfde jaar werd vermoord. Maar was zijn optreden anti-christelijk?
Ook B.'s verdere opmerkingen over Sadat getuigen niet echt van veel kennis van zaken.  Zo schrijft  B. dat Sadat artikel 2 van de Egyptische grondwet zou hebben laten wijzigen in 'De islam is de staatsreligie en de sharia-beginselen zijn de bron van de wetgeving.' Dat is echter niet juist: Artikel 2 luidde al 'De islam is de religie van de staat en de taal is Arabisch'. Sadat voegde er in 1971 aan toe (om de islamisten te plezieren, bij wie hij toen steun zocht tegen links) dat 'de sharia een bron van wetgeving is'. B. heeft slechts in zoverre gelijk dat artikel 2 door christenen (een een toenemend aantal 'liberalere' Egyptenaren) wordt aangevochten omdat het de koptische minderheid min of meer diskwalificeert..

Bolkestein gaat nog verder met zijn litanie en noemt nog een hele serie van misstanden op in allerlei landen om aan te geven dat de situatie zorgelijk is, dat er sprake is van een uittocht van christenen uit het Midden-Oosten en Nederland in actie moet komen. Het is echter moeilijk hem serieus te nemen als hij zoveel onjuistheden in één artikel samen weet te brengen en met zoveel nadruk er tendentieus tegenaan gaat (en woorden bezigt als de 'talibanisering' van de door Israel bezette gebieden bijvoorbeeld). Slechts betreffende één land komt hij echt met een onverdachte bron, namelijk de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN (UNHCR), en dat gaat dan over Irak, waar de.situatie van de christenen na de verdrijving van Saddam Hussein in 2003 inderdaad dramatisch is verslechterd. (Al moet er bij worden aangetekend dat christenen niet de enigen zijn die te lijden hebben van de instabiliteit en staat-van-bijna- burgeroorlog die Irak nu al acht jaar in zijn greep heeft).
Voor de rest is Bolkesteins verhaal gewoon te tendentieus om serieus te nemen. Natuurlijk - er is sprake van een uittocht van christenen uit het Midden-Oosten. Maar het fenomeen bestaat al veel langer. Deels heeft dat ermee te maken dat christenen altijd al beter waren opgeleid en betere contacten hadden met het Westen (onder meer door het bestaan van missiescholen en dergelijke) en dus makkelijker de overstap kunnen maken naar rijkere landen. Deels heeft het ook te maken met het feit dat christenen hun bevoorrechte posities als hoger opgeleiden dreigen te verliezen, doordat over de hele linie het ontwikkelingspeil stijgt. Deels ook heeft het te maken met turbulente omstandigheden die van plaats tot plaats verschillen, denk aan Libanon, Iran of nu Irak. En natuurlijk is er ook sprake 'van frictie en gewelddadige incidenten, zoals bijvoorbeeld in Egypte. Maar die dateren niet van vandaag op gisteren. De christelijke exodus zonder meer terug voeren op een toenemende islamisering, of discriminatie en vervolging, is gewoon  moedwillig de waarheid geweld aandoen.  .
Dat neemt echter niet weg dat Bolkesteins betoog door heel wat mensen wel degelijk serieus wordt genomen (zoals dat ook gebeurt met de angstkreten over toenemend antisemitisme). Met name het meer orthodox-christelijke volksdeel is er gevoelig voor, zoal onder meer blijkt uit het feit dat B.'s  verhaal een paar dagen later werd bijgevallen door Arie Slob en Gert-Jan Segers van de ChristenUnie, met eveneens in een stuk in de Volkskrant. Daarin schreven ze onder meer:    
 Het Midden-Oosten heeft de laatste decennia sterk aan veelkleurigheid ingeboet. Een cultuur waarin soennieten, kopten, Armeniërs, Grieken, Druzen, sjiieten, Koerden, Maronieten samenleefden, is in toenemende mate een islamitische monocultuur aan het worden. De overmacht van de islamitische meerderheid beperkt steeds meer de vrijheid van minderheden en het is een teken aan de wand. 
Mooi gezegd, maar helaas ook grotendeels onwaar. Waar leefden die Koerden dan zo harmonieus? En was de situatie van soennieten, sjiieten, Druzen en Maronieten in  bijvoorbeeld Libanon dan zo fijn? Kom op zeg.

Waarom richten mensen als Slob, Segers (en Bolkestein) zich niet eerst op het behoud van de pluriformiteit hier in Nederland voor zij de islam van alles de schuld gaan geven. En waarom realiseren ze zich niet dat het in het Midden-Oosten meestal niet zozeer een kwestie is of was van de islam versus het christendom, maar van gemeenschappen waarin de rechten van minderheden in het algemeen meestal niet goed zijn geregeld, kortom van fricties als gevolg van socio-economische achtergronden en niet zozeer de religie. Waarom zien ze niet in dat wie alleen oog heeft voor de problemen van de christenen contraproductief bezig is? Dat de kwaal waar de Arabische wereld (nu nog) aan lijdt niet de islam is, maar in de eerste plaats het gebrek aan democratie?

Droevig weerzien met Egyptische Sally die ooit Sayyed was

Ruim 20 jaar geleden, in 1988 om precies te zijn, stuitte ik tot mijn verrassing als nog vrij verse correspondent in Egypte op het verhaal van de 26-jarige Sayyed die Sally werd. Dat gebeurde via wat waarschijnlijk de eerste geslachtsveranderingsoperatie was in Egypte. (Ik kon dat niet echt geverifieerd krijgen, zoals wel vaker gebeurde in dat land. En dat schijnt nog steeds zo te zijn). Wat wèl zeker was, was  dat Sally voor haar operatie het groene licht kreeg via een fatwa (religieus oordeel) van niemand minder dan de verleden jaar overleden Mohammed Sayyed al-Tantawi, de Sheikh al Azhar (de hoogste autoriteit van de sunni moslims in Egypte), die toen nog mufti was van Egypte (wat net een trapje lager is). Tantawi oordeelde dat de ingreep was toegestaan als artsen verklaarden dat daar een medische reden voor was. In dit geval was dat naar het schijnt een hormonale storing, veroorzaakt doordat Sally's moeder tijdens de zwangerschap tevergeefs met pillen een abortus probeerde op te wekken.
Ik vond Tantawi's fatwa destijds opmerkelijk en schreef een stukje voor de Volkskrant ('Sayyed wordt Sally' in de rubriek Dag in dag uit). En daarna heb ik me nog vaak afgevraagd hoe het Sally verder was vergaan in een Egypte, waar haar situatie waarschijnlijk toch nog moeizamer moest zijn dan voor iemand als zij in het Westen. Vandaag, zoveel jaren later, stuitte ik met een soort ontroering op een follow-up. Het Duitse persbureau DPA interviewde Sally en vertelt hoe het met haar gaat.
En inderdaad, het valt niet mee. Ze is driemaal getrouwd geweest (alledrie de huwelijken ontbonden omdat ze geen kinderen kon krijgen) en ze heeft tevergeefs geprobeerd arts te worden via de Azhar-universiteit. Ooit behoorde ze tot de top tien eindexaminandi van haar jaar in Egypte en in 1988 was ze al behoorlijk ver met haar studie medicijnen aan de Azhar. (Medicijnen had haar voorkeur omdat ze alles wilde weten over haar eigen geval). Maar na haar operatie werd ze verbannen uit de mannenfaculteit, terwijl de Azhar - die zei dat de operatie haar geslachtsloos had gemaakt -  weigerde haar over te plaatsen naar de vrouwenfaculteit. Dat betekende dat ze weg moest. (En dat ondanks de fatwa van Tantawi, die zo begrijp ik van DPA, intussen door diens opvolger Ali Gomaa ook al weer is herzien).
Sally moest na haar vertrek van de Azhar in haar onderhoud voorzien en deed dat onder meer als buikdanseres. Een tweede poging om de Azhar weer binnen te komen en haar studie af te maken werd eveneens afgewezen, nu omdat ze buikdanseres was geweest.
Nu, 22 jaar later, probeert Sally, die voluit Sally Abdallah al-Mursi heet, nog steeds haar draai te vinden. Ze heeft met geld dat haar vader haar naliet  rechten gestudeerd en een graad in de kunstgeschiedenis gehaald, maar nog steeds wil ze dat laatste jaar medicijnen aan de Azhar afmaken. En daarvoor begint ze in november een rechtszaak voor een hof van de Afrikaanse Unie in Tanzania met rechtshulp van de NGO 'Het Egyptische Initiatief voor Persoonlijke Rechten'. Kortom, gemakkelijk is het voor haar zeker niet geweest. Zoals ook wel blijkt uit het feit dat ik haar foto vond op een Italiaanse site van transseksuelen. Blijkbaar geniet Sally een zekere bekendheid, als een soort eenkoppige voorhoede in Egypte van een voorlopig nog lang niet gewonnen strijd. Hopelijk heeft ze dit keer succes.

Hoe de PA de moskeeën beteugelt

 











Salam Fayyad spreekt op de Israëlische Herzliya-conferentie in februari 2010

Een van de zaken die Palestina (of wat er van over is) dreigend boven het hoofd hangt, is het uitroepen van een rompstaatje op de Westoever. Dat wordt dan een soort Transkei of Ciskei naar Zuid-Afrikaans model, ingeklemd tussen nederzettingen en net zo 'onafhankelijk' als die Bantustans van destijds. De Palestijnse Autoriteit, maar vooral Salam Fayyad, de nooit gekozen premier van een regering die is benoemd door een president wiens mandaat is verstreken in januari 2009,  maakt zich er sterk voor. Hij is degene die heeft gezegd dat de PA over twee jaar die onafhankelijkheid zal uitroepen. In de tussentijd doet het PA-bestuur er alles aan om het Westen te tonen dat het kan zorgen voor een verantwoord bestuur, dat het de donormiljoenen goed besteedt, zorgt voor rust en orde en prettig samenwerkt met de Israëlische autoriteiten. 

Een van de aspecten daarvan is de zuivering van het overheidsapparaat, waar duizenden ambtenaren - onder wie velen met al of niet terecht vermoede sympathieën voor Hamas - weinig ceremonieel naar huis zijn gestuurd en vervangen door anderen. Een andere, zeker niet minder verontrustende ontwikkeling is de training van een geheel nieuw politiecorps, van recruten die worden gescreend door de CIA, de Jordaanse geheime dienst en de Israëlische Shin Bet en die worden getraind door de Amerikaanse generaal Keith Dayton in het kader van een in 1,3 miljard dollar kostend programma dat in 2005 begon. Ik heb daar eerder al eens over geschreven .

Er zijn meer van dit soort zaken aan de gang. In de Economist  van 11 februari 2010 wordt beschreven hoe ook de moskeeën onder het strakke gezag van de PA zijn gebracht.

The PA’s effort to control the mosques is a big part of its bid to stamp its authority on the West Bank, muzzle its Islamist foes, and convince friendly and cash-providing Arab and Western governments that it can be trusted to run a would-be state. The PA’s religious-affairs minister, Mahmoud Habbash (picture), has dispatched 200 new imams, armed with security clearance, to

manage mosques hitherto run by their pro-Hamas rivals. He issues scripted weekly sermons and instructs censors to monitor mosques and verify compliance. “A Muslim must respect the sultan,” says the minister. “There is no place for politics in the mosque.” All the West Bank’s 1,700 mosques, including nearly 300 in conservative Hebron, are now, he says, in government hands.

 As part of its crackdown, the PA has also dissolved the 92 zakat (charitable) committees that used to provide Hamas with its social and patronage network. In their place the PA has appointed 12 of its own committees, which have removed the Hamas-dominated boards that offered services such as kindergartens, schools, bakeries and cheap rental accommodation for the poor. After a shaky start when cash from Gulf countries ran dry, the PA is injecting funds from Western and Arab aid-givers to revive dormant charities in its thrall. “Instead of encouraging civil society, they are throttling it,” says another Hamas parliamentarian, Hatem Qafishah, who has been ousted from his post as deputy head of the Islamic Youth Association.

 In het kort: Onder het motto dat een moslim trouw moet zijn aan het gezag (A Muslim must respect the Sultan) zijn alle moskeeën onder toezicht geplaatst, nieuwe imams benoemd en worden de preken centraal door het gezag gedistribueerd. Ook zijn - in het kader van de bestrijding van de invloed van Hamas -
92 charitatieve instellingen ontmanteld en heeft de PA 12 nieuwe eigen instellingen geïnstalleerd.  

 Het verhaal doet sterk denken aan de manier waarop de Egyptische moskeeën worden geleid. Alle benoemingen daar worden geregeld via de Azhar-moskee, het hoofd van de religieuze pyramide die geheel door de staat wordt beheerst. Al-Azhar schrijft ook centraal de wekelijkse preken. Het verhaal in de Economist is overigens interessant genoeg om in zijn geheel te lezen. Ook omdat het incidenten vermeld over gelovigen die boos de imams onderbreken en zelf een preek gaan houden, of hoe de minister van religieuze zaken soms de troepen van Dayton erbij haalt om rebelse moskeegangers even een lesje te leren.
Als Ciskei-Palestina er komt, zal het waarschijnlijk net zo'n brave, door het Westen gesubsidieerde, onvrije vazalstaat van het Westen worden als Mubaraks Egypte of  het Jordanië van Abdullah II. Het erge is dat het Westen dit al met al een heel gunstige ontwikkeling vindt. Ook Nederland draagt bijvoorbeeld bij aan die politiemacht van Dayton. Onlangs schonk de Nederlandse vertegenwoordiger in Ramallah, Quarles van Ufford,  een paar auto's aan deze Fayyad-Dahlan-militie. Fayyad is heel populair in het Westen. Iin allerlei  bladen als Newsweek en de New York Times zijn de afgelopen tijd gunstige portretten van hem verschenen. Hij is zslfs geliefd bij de neocons, niemand minder dan Elliot Abrams, een grote Palestijnenhater, noemde hem 'een soort van  'Palestijnse Herzl'. 

De ene fatwa is de andere niet

De Groene Amsterdammer had lang, lang geleden een rubriekje getiteld 'Het ANP'. Daarin werden wekelijks de gaffes en canards van ons - toen nog - nationale persbureau vergaard en tentoongesteld ter lering ende vermaak. Ik krijg soms het gevoel dat dat nu gedaan zou kunnen worden met de NOS.
Pas hoorde ik op Radio 1 Ko Colijn uit de bocht vliegen over Iran, en vanmorgen had Radio 1 een opgetogen verhaal dat een moslimgeleerde, een zekere Mohammed Tahir ul-Qadri (Lara Rense had het over 'Ul-Kwadri') een fatwa heeft uitgevaardigd tegen het terrorisme.
Wat zegt de fatwa? Zelfmoordterroristen verdienen niet de hemel, maar de hel. Eindelijk een gematigd moslim-geluid! Een heuglijk feit! Nicole le Fever, correspondente in het Amman (Jordanië) werd uit haar bed gebeld om het prettige nieuws enig reliëf te geven. Zij vertelde dat Al-Qadri een belangrijke islamitische geleerde was, een sufi ook, en dat dat  het ging om een boek van 600 pagina's. Ze voegde er nog iets vaags aan toe over dat het een fatwa was geworden, omdat dat dan iets meer gewicht zou hebben.
Nu had ik nog nooit van de beroemde Tahir ul-Qadri gehoord, maar leidde uit de naam af dat hij Pakistaans zou zijn. Dat klopt. Hij zetelt in Lahore en heeft er een schare eigen volgelingen. Ook geniet hij enige bekendheid in Groot-Brittannië. Daar wonen namelijk ook veel Pakistanen. Daarbuiten is hij echter nagenoeg onbekend. Zijn 'school' wordt ook als als enigszins sektarisch en afwijkend gezien. Voor zover ik kon nagaan werd er dan ook niets over zijn fatwa gemeld in Jordaanse of andere Arabische media. Het deskundige commentaar van Nicole uit Amman sloeg dus nergens op, Radio 1 had beter de correspondente in Londen kunnen bellen. De BBC en een aantal Britse kranten hadden het nieuws namelijk wel - met de nodige kanttkeningen.
Uit die kanttekeningen bleek dat Ul -Qadri zijn fatwa al een jaar geleden in het Urdu had gepubliceerd en dat het nu ging om een Engelse vertaling die met veel pr-bombarie en tromgeroffel door zijn aanhang in Londen werd aangeprezen (Lees hier het commentaar van het persbureau Reuters). Reuters meldt in dat bericht ook het problematische feit dat Ul-Qadri misschien ook wel aan excommunicatie, oftewel takfir, doet als hij plegers van zelfmoordaanslagen naar de hel verwijst. En takfir (een praktijk die juist veel wordt gepraktiseerd door moslim-extremisten) werd in 2005 in de ban gedaan tijdens een grote conferentie in Amman, in een slotverklaring waaronder - temidden van tientallen andere - ook de handtekening van Ul-Qadri prijkt.
Maar,  veel belangrijker dan al het voorgaande over deze Pakistaanse geleerde van de C-categorie, is dat hij absoluut, maar dan ook absoluut, niet de eerste of enige islamgeleerde is die met een fatwa tegen terrorisme komt. De in Doha zetelende sheikh Yusuf al-Qaradawi, om maar één van de meest invloedrijke islamgeleerden van deze tijd te noemen, veroordeelde bijvoorbeeld 9/11 en heeft zich in een hele reeks uitspraken tegen Al Qaeda en andere rabiate groepen gekeerd. Een probleem met Qaradawi is dat hij weer wel het verzet van de Palestijnen tegen de Israëlische bezetting en zelfs zelfmoordaanslagen van Hamas goedkeurt (met de argumentatie dat in Israël vrijwel alle burgers (reserve)militairen zijn). Dat maakt dat hij in het Westen als een 'terrorist' wordt weggezet. Daardoor krijgt hij hier niet de aandacht die hij verdient (lees bijvoorbeeld hier het korte commentaar dat de Amerikaanse academicus Mark Lynch op zijn blog schreef over Qaradawi's verleden jaar verschenen boek over de jihad). Maar die onbekendheid, plus het feit dat het blijkbaar in Hilversum niet is doorgedrongen dat er wel degelijk een hele serie moslim-uitspraken tegen het zinloos aanwenden van geweld bestaat, ontslaat Radio 1 niet van de verplichting om gewoon zijn huiswerk te doen. Een beetje googelen was al genoeg geweest.