''Zochrot'' organiseerde een opmerkelijk filmfestival in Jaffa en Tel Aviv

Affiche van het festival.

Samenvallend met de ''verjaardag''  van het delingsplan van de VN van 29 november 1947,  dat  bepaalde dat Palestina in een Joods en een Arabisch deel moest worden opgesplitst, vond in Tel Aviv en Jaffa een filmfestival plast van de organisatie Zochrot dat nog wel even wat aandacht verdient. Zochrot (Herinnering) is een organisatie die zich ten doel stelt de herinnering aan het verleden, de ontstaansgeschiedenis van Israel en de daarmee gepaard gaande Palestijnse ''Nakba'' van 1947-1949 in herinnering terug te brengen en de herinnering eraan levend te houden, Dat gebeurt vanuit de filosofie dat werkelijke verzoening tussen Joodse Israeli's en Palestijnen pas echt mogelijk is als beide zijden begrip hebben voor wat de geschiedenis voor de ander heeft betekend.
Het festival begon met de vertoning van vijf in opdracht van Zochrot gemaakte korte documentaires, gevolgd door de première van een film van Lia Tarachansky, "On the Side of the Road". In die documentatire probeert Tarachansky Israelische veteranen van de oorlog van 1948 te interviewen. Tarachansky weeft daar haar eigen ervaringen in van een Oekraïense die werd geboren in een nederzetting ((Ariel) en zich bewust werd van haar ''medeplichtigheid'' aan de nederzettingenpolitiek. De film speelt zich af in een jaar dat begonnen en geëindigd wordt met de viering van Israels Onafhankelijkheidsdag. Tarachansky vertelde onlangs in een interview dat de film vooral gaat over de psychologische weerstand tegen het hele concept van kritische vragen stellen over 1948. Gecoverd wordt onder meer het aannemen van anti-Nakba-herdenkingswetten in de Israelische Knesset, tegen de achtergrond van getuigenissen van Israelische soldaten van destijds over in 1948 begane wreedheden. De film eindigt met een scene waarin de politie - ''uit veiligheidsoverwegingen'' - leden van Zochrot verbiedt om hardop in het openbaar de namen op te lezen van de ongeveer 530 Palestijnse dorpen die tijdens de Nakba werden vernietigd.

Voor het eerst is er een Israelische kaart van de Palestijnse 'nakba'

SOME Israelis like to believe that Tel Aviv, Israel's bustling coastal metropolis, emerged from uninhabited sand dunes. But a new guidebook, “Omrim Yeshna Eretz” or “Once Upon a Land—a Tour Guide” recalls the many Palestinian villages, destroyed and depopulated during and after the 1948.
 Zo begint een recente blog van het Britse blad The Economist, die was gewijd aan een nieuwe kaart die is uitgebracht door de kleine Israelische organisatie Zochrot' (Herinneringen). Zochrot stelt zich ten doel Israeli's bewust te make van wat er is gebeurd in en rond 1948, het jaar waarin Israel werd gesticht en wat de consequenties waren voor de Palestijnse bevolking. Palestijnen noemen deze periode de 'Nakba' (catastrofe) en de nieuwe kaart is de eerste in de Hebreeuwse taal die deze gebeurtenissen in beeld brengt. De 'Mappa HaNakba' (Kaart van de Nakba)  toont 678 Palestijnse plaatsen die Israel tijdens de Nakba: heeft vernield, 220 ervan hadden minder dan 100 inwoners, 428 hadden er tussen de 100 en 3,000, en 30 stadjes en steden hadden meer 3,000 people inwoners.
In dezelfde periode werden ook 22 Joodse plaatsen vernield, (enkel daarvan werden hetzelfde jaar 1948 weer opgebouwd). 
Verder toont de kaart 14 Palestijnse plaatsen die nog steeds bestaan maar waarvan de inwoners werden verbannen, 62 Palestijnse plaatsen die werden vernield nog vóór Israel in 1948 het land in bezit nam, 3 Joodse plaatsen die voor 1948 werden vernield en nooit weer werden heropgericht; 3 Palestijnse plaatsen dier werden ver nield in de oorlog van 1967 en 127 Syrische plaatsen die Israel in diezelfde oorlog van 1967 met de grond gelijk maakte.
De Economist blog meldt dat de kaart tips, tochten en beschrijvingen (in twee talen, Hebreeuws en Arabisch) geeft omtrent 18 gebieden waar trips naar vernielde dorpen kunnen worden gemaakt (de dorpen in kwestie bestaan overigens niet meer, vaak resteren niet meer dan wat stenen of specifieke begroeiingen van vruchtbomen of cactushagen, maar zijn de dorpen intussen beplant meen bos of is er een kibboets voor in de plaats gekomen).
Zochrot is een witte raaf in de wereld van de Israelische organisaties. De organisatie is gesticht door de Argentijnse immigrant Eitan Bronstein. Zij organiseert excursies, vaak van Israeli's en (uit hun oorspronkelijk dorp verdreven) Palestijnen samen, en discussiebijeenkomsten. Ik heb hier eerder over Zochhrot geschreven. De beweging is ook voorstander van het Palestijnse recht op terugkeer, wat voor het overgrote deel van de Israeli's klinkt als een ernstige vloek. De kaart kan overigens besteld worden.- via deze webpagina.     

Politie in Tel Aviv verhindert Nakba-herdenking van Israelische activisten

Lid van Zochrot wordt opgepakt terwijl hij de namen van verdwenen Palestijnse dorpen opleest.

Een nieuw teken aan de wand dat aangeeft hoe het klimaat in Israel snel verslechtert. Een herdenking van de organisatie Zochrot op Yom Haatsmaut (Onafhankelijkheidsdag) in Israel, werd woensdag door de politie verstoord. Zochrot (de naam betekent herinneringen, herdenkingen) is een beetje een buitenbeentje in Israel. De organisatie probeert de herinnering levend te houden aan de ongeveer 530 dorpen die rond 1948 in wat Israel de Onafhankelijkheidsoorlog noemt, met de grond gelijk zijn gemaakt. Volgens Zochrot is begrip voor wat de Nakba voor de Palestijnen heeft betekend noodzakelijk om tot vrede en verzoening te komen.
De organisatie houdt onder meer excursies naar plaatsen die nu vaak door bossen, parken of  kibbutsim aan het oog worden onttrokken .
Wat Zochrot ook doet is jaarlijks op Onafhankelijkheidsdag, de verjaardag van Israel, een kleine ceremonie houden waarbij onder meer de namen van verdwenen Palestijnse dorpen worden voorgelezen. Zochrot doet dat al zeven jaar. Maar dit jaar werd de organisatie - voor het eerst - verrast, doordat er een politiekordon bleek te zijn gelegd bij het kantoor van de vereniging in de Ibn Gabirol-staat in Tel Aviv, waar de leden van Zochrot  zich hadden verzameld, om hen te verhinderen naar het Rabin-plein te gaan voor de herdenking. Dat gebeurde onder het motto dat zij dreigden 'de orde te verstoren'. Zochrot hield de ceremonie toen maar buiten voor het kantoor, terwijl tientallen activisten die per telefoon en Twitter waren gealarmeerd toestroomden. Er volgde een confrontatie en verscheidene activisten werden opgepakt. 

Belegerd achter de dranghekken.

De Nakba en het recht op terugkeer

Ik was niet in staat te bloggen dit jaar op 15 mei, Yom al-Nakba, de dag van de nakba (ik was weg van huis en had het te druk met andere dingen). Dus heb ik het nieuws voorbij laten gaan van herdenkingsbijeenkomsten. En trouwens ook van de 75-jarige Palestijn die die dag in Gaza dood werd gevonden in de zone die Israël tot no go-zone heeft bestempeld langs de grens, of van een 15-jarige jongen die het land van zijn vader bewerkte in Wad al Haramiyya bij Ramallah en werd doodgeschoten door een kolonist, die op weg nr 60 met stenen zou zijn bekogeld door (andere) jongeren. 
Maar iets wil ik toch doen aan de Dag van de Nakba. En daarom herhaal ik hier de opmerkelijke oproep van Eitan Bronstein van de organisatie Zochrot (Herinneringen) die het volgende op de website van de organisatie zette:  

 Het in 1948 vernielde dorp Tantura bij Haifa. De foto dateert van 1935 (bron: Palestineremembered.com) Tantura was ook het toneel van een slachtpartij (zie Ilan Pappé, The Ethnic Cleansing of Palestine)

My sisters and brothers the refugees of Palestinian, today is the 15th of May, the Nakba Day, and I have one request from you; a heartfelt request from the son of occupiers, as an occupier, to those who paid the price for this occupation.
No, I do not ask for forgiveness for the occupation, or the destruction and expulsion that occurred in the Nakba of 1948. I can’t really expect forgiveness for these horrors, not in the true sense of forgiveness, the religious or spiritual sense. And since this forgiveness cannot truly take place, so can Israeli-Palestinian reconciliation occur only as a political and cultural settlement that will allow us to stop the killing and the mutual fear (and this mutuality does not mean symmetry, because it absolutely does not exist between the sides). Religious forgiveness belongs, therefore, to a different dimension, an unrealistic dimension utopian to a radical degree. This perhaps is a Platonic idea or guiding principle that guides us in the right direction that we must strive towards even if we’ll never get there.
Therefore, my request is more modest, and I hope that you could relate to it because without it I will not be able to continue to hope and to believe that it is possible to live in this land. And by “living” I mean really living, in the true sense of the word—to speak its language, to know its history, not just to conquer it, to turn it into a myth, to be afraid in and to want to be someplace else, which is not this land, when a good opportunity happens to come up, to run away to foreign lands (always in a Western direction) in every opportunity…
My request is, therefore, that you persist and will not give up your right to return. It might sound a little strange because who am I to ask of you to insist on your own rights, the basic right of people who were uprooted from their land and their homes. But despite this, despite how awkward or absurd this request may be, despite it sounds as minefield, I insist. Please, you and your children, don’t ever give up your right to return. Not (only) for yourselves but for me also. Do you understand? If you give up this right all chance for a just life in this land will be lost and I will be sentenced to the shameful life of an eternal occupier, armed from the soles of my feet to the depths of my soul and always afraid, like all colonizers. From my point of view dangerous things might happen to us, the Israelis, if it happened that you, the Palestinian refugees, give up your right to return. If that day arrives, the day where you give up your right of return, the great haters of the Jews will be able to celebrate their ultimate victory. When the Jewish Israelis’ position as conquerors and bringers of woe will be made permanent, their haters will prove that they were right when they blamed them for having a badly damaged humanity .
Our humanity is bound up with your right to return. The day we expelled you from your land you carried a part of it with you. Only when you can return we will be able to restore our humanity. It is hard for us to continue in this way, with damaged humanities. It doesn’t mean that all our humanity has left us, but, as you know, we were left mainly with vulgarity, condescension, militarism and fear. Yes, we have some beautiful things but about real humanity occupiers cannot even dream of.  Actually to dream of it may be possible. About a life in cooperation with you here in our shared land. It is a beautiful and moving dream.
In my dream I see a life in cooperation with my friends, Palestinian refugees, who have exponentially grown in numbers ever since I started to learn and teach about the Nakba. From then, many places here have ceased being (only) training grounds for the army, JNF forests, national parks, ancient Jewish towns, ancient ruins, Crusader fortresses, liberated towns, picturesque villages, empty wilderness…
Miska, Qula, Bir’im, Saffuriyya, al-Ghabisiyya, ‘Ayn Ghazal, Yaffa, Haifa, Tabaria, Ijzim, Dair Yassin, Safsaf, Ijlil, Qaqun, ‘Innaba, al-Lajjun, al-Ghubayyat, and more – Israel destroyed an entire life, an entire page of civilization, in destroying these places. For me these places have a real face, one that I met personally, and there are many refugees that are demanding their right to return to them.
When you return these empty towns and villages will be filled with people, they will be bursting with life and will stop being only a testimony for death and sad memories as they have been for 62 years. Filling up these spaces will also fill up the empty space in my own humanity.
Your right to return is my opportunity and that of all Israelis to begin restoring our humanity.
Eitan Bronstein,
Tel Aviv, May 2010

  Tantura in 2003

Zochrot en de levende herinnering aan het Palestijnse verleden

Deelnemers aan de excursie van Zochrot naar de overblijselen van het dorp Al-Damoun plaatsen een bord dat aangeeft waar de moskee heeft gestaan.

Zochrot is een organisatie in Israël die te weinig aandacht krijgt. Dwars tegen de trend in van pogingen elke herinnering aan de Palestijnse 'naqba' (catastrofe) strafbaar te stellen, gaat Zochrot (Herinneringen) ervan uit dat verzoening alleen mogelijk is als de Israëli's zich realiseren welk onrecht de Palestijnen is aangedaan. Afgelopen zaterdag organiseerde Zochrot een uitstapje naar Al Damoun, een dorpje dat niet meer bestaat in Noord-Israël, niet ver van Al-Birwa, het geboortedorp van de dichter Mahmoud Darwish, dat eveneens is verwoest in 1948.
Op de site van Zochrot, hier, staat een ontroerend verslag van de excursie (met foto's) waaraan enkele tientallen ex-inwoners en nazaten van ex-inwoners van Al-Damoun deelnamen.