zondag 31 oktober 2010

Egyptische schrijver al-Aswani in actie tegen Hebreeuwse vertaling van een van zijn boeken

Dit is nu weer zo´n verhaal waar ik helemaal niets van begrijp. Alaa al-Aswani, een van de bekendste en belangrijkste  hedendaagse Egyptische schrijvers, is woedend dat zijn boek 'The Yacoubian Building' zonder zijn toestemming in het Hebreeuws is vertaald. Hij heeft het intellectuele diefstal genoemd en hij dreigt het Israelisch-Palestijnse Centrum  voor Onderzoek en Informatie (IPCRI), dat de roman publiceerde,  met een proces.
IPCRI´s oprichter, Gershon Baskin, erkent dat het boek tegen de wil van Al-Aswani is vertaald, om ´de culturele kennis te verbreden´. Al-Aswani is volgens Baskin tegen normalisatie van de (culturele) betrekkingen met Israel en heeft daarom diverse verzoeken afgewezen om zijn roman in het Hebreeuws te laten vertalen  Na overleg met het bestuur van IPCRI heeft Baskin vervolgens toch besloten een ´link´ te maken naar een PDF file van de Hebreeuwse vertaling en die toe te zenden aan de 27.000 mensen die op de e-mailing  lijst van IPCRI staan. ´Deze man verwerpt kennelijk het feit dat zijn land al 30 jaar in vrede leeft met Israel,´ zei Baskin. ´Met alle respect voor het copyright besloten we dat het belangrijk is voor de mensen hier om zijn boek te lezen. Laten we het Joodse Israelische publiek een kans geven de Arabische maatschappij beter te begrijpen.´   
Al-Aswani vond echter het noemen van zijn verzet tegen de normalisatie een poging om de aandacht af te leiden. ´Waar het om gaat is dat iemands intellectuele eigendom is gestolen en dat dit gebeurt in Israel, een land dat er prat op gaat democratisch te zijn,´ aldus Aswani. Hij voegde eraan toe dat zijn standpunt over normalisatie overeenkomt met dat van de vakbonden van schrijvers en journalisten in Egypte, die het lidmaatschap schrappen van diegenen die met Israel omgaan. Die vakbonden - en veel Egyptische intellectuelen (en Arabische intellectuelen in het algemeen) - hebben er bezwaren tegen dat Israel steeds  ´normalisatie van de betrekkingen´ en ´het aangaan van economische en culturele banden´ eist voordat er sprake is van een fatsoenlijke regeling van het Palestijnse probleem. Aswani, die zich dus aan dit standpunt conformeert, vertelde het persbureau AP dat hij zijn internationale literaire agent heeft gevraagd een rechtszaak te beginnen.

Ik moet zeggen dat ik dit nieuws onbegrijpelijk vind. IPCRI, nota bene een organisatie die een fair vredesakkoord met de Palestijnen voorstaat, een organisatie die door Baskin én de Palestijn Hanna Sinioria wordt geleid en een gemengd Israelisch-Palestijns bestuur en staf heeft, neemt de (onwettige) beslissing om tegen de zin van een belangrijke Egyptische auteur een  boek van hem te vertalen om het ´Joodse Israelische publiek ermee kennis te laten maken´. En dat betreft dan een boek van Aswani, een linkse intellectueel, die behoort tot de critici van Mubarak (hij is lid van de Kefaya-beweging) en dus een mogelijke bondgenoot van een organisatie als IPCRI. Je zou zeggen dat iemands boeken tegen zijn zin te vertalen niet de manier is om vrienden te maken. Hoe dom en kortzichtig kan een vredesorganisatie zijn?
Al-Aswani (Cairo, 1957) is op dit moment een van de bekendste en belangrijkste Egyptische schrijvers. Hij studeerde tandheeldkunde in Cairo en Chicago, maar werd vervolgens schrijver. The Yacoubian Building, een ironische beschijving van de Egyptische maatschappij is zijn tweede boek. Het is een groot succes in de hele Arabische wereld en vertaald in het Engels, Deens, Fins, Frans, Noors, Grieks en Nederlands. Bovendien is het verfilmd en tot een tv-serie gemaakt. Ook zijn meest recente boek, Chicago (eveneens in het Nederlands vertaald) was een bestseller. Daarnaast is Al-Aswani in Egypte bekend van (kritische) kranten- en tijdschriftenartikelen en tv-optredens. Het IPCRI had zich beter twee keer kunnen bedenken voor ze zo iemand voor het hoofd stootte. Onvoorstelbaar kortzichtig en nogmaals: onbegrijpelijk.

Geen opmerkingen: