zaterdag 17 juni 2017

Egypte negeert rechterlijke uitspraken en doet alsnog eilandjes cadeau aan Saudi Arabië

Tiran en Sanafir. (Links Egypte, rechts Saudi Arabië).

Het is tijd om weer een keer aandacht te schenken aan Egypte. Het Egyptische parlement, dat vrijwel geheel bestaat uit aanhangers van president Abdel Fattah el Sisi, heeft woensdag vrijwel zonder debat en in overgrote meerderheid besloten dat de eilandjes Tiran en Sanafir aan Saudi Arabië gegeven zullen worden. De eilandjes liggen op eens strategische plaats: in de Rode Zee bij de Straat van Tiran, die leidt naar Jordanië en naar Israel. Slechts een dertigtal leden van (kleine) oppositiepartijen stemden tegen (en wisten door te drukken dat hun tegenstemmen, hoewel met handopsteken was gestemd, zouden worden geregisteerd).
 Wat is de achtergrond? Egyptes president Abdel Fattah al Sisi had de eilandjes al een jaar geleden  aan Saudi Arabië cadeau gedaan. Dat had ermee te maken dat Saudi Arabië achter zijn totale afrekening met de Moslim Broederschap staat en bovendien het financieel noodlijdende Egypte met forse bedragen te hulp is gekomen. Het verhaal was dat de eilandjes eigenlijk altijd al Saudisch waren geweest en dat Egypte er alleen enkele tientallen jaren op had gepast.

 Khaled Ali viert zijn overwinning bij het Hof.

 Maar er werd verzet aangetekend en in januari bevestigde het hooggerechtshof een eerdere uitspraak van een lager rechtscollege dat de eilandjes gewoon Egyptisch zijn en niet zomaar kunnen worden weggegeven. Het parlement is daar nu overheen gewalst. En dat ondanks het feit  dat eerder deze zelfde maand juni de procureur generaal bij het Constitutionele Hof adviseerde een bezwaarschrift van de regering tegen dat vonnis af te wijzen. Het Hof komt later deze maand nog bijeen, maar aangenomen wordt dat de regering geen kans maakt.
Dat neemt niet weg dat de regering niet alleen heeft besloten de rechterlijke uitspraken aan jaar laars te lappen, maar ook het verzet te lijf is gegaan. Aanvankelijk werd al, in verband met de actie van Saudi Arabië, Bahrain en de VAE tegen Qatar, waar Egypte aan meedeed, een aantal websites geblokkeerd, waaronder Al Jazeera en de progressieve Egyptische nieuwssite Mada Masr. Maar vervolgens werd ook de man opgepakt die de rechtzaak over Tiran en Sanafir aanhangig maakte: advocaat en oud presidentskandidaat Khaled Ali. Hij wordt vervolgd omdat hij in het openbaar een ''obsceen gebaar'' zou hebben gemaakt. Intussen werd er tegen de vernieuwde plannen om Tiran en Sanafor alsog weg te geven gedemonstreerd bij de syndicaten van de journalisten en de advocaten, wat leidde tot meer arrestaties. Ondanks de wet die het houden van demonstraties strafbaar heeft gemaakt, zouden nog meer bijeenkomsten voorbereid worden. Maar intussen zijn ten minste 64 mensen opgepakt in plaatsen in het hele land. Ook is het aantal geblokeerde websites intussen gestegen naar 77.  
Dit alles komt bovenop de belabberde staat van de mensenrechten in het Egypte van president el Sisi, wiens optreden ''tegen het terrorisme'' kan rekenen op warme steun van de Amerikaanse president Trump. Bij Sisi's  bezoek aan Washington noemdeTrump hem een ''loyale vriend'. Sisi's bewind heeft tienduizenden mensen in gevangenissen opgesloten, temidden van berichten over martelingen en verdwijningen door de handen van de politie. Human Rights Watch meldde in haar jaarrapport van verleden jaar dat 912 mensen in 2016 verdwenen waren en dat 52 van hen nog niet waren teruggevonden op het moment dat het rapport verscheen. Ook waren er tussen januari en oktober 2016, meldingen van 433 mensen dat zij waren gemarteld of mishandeld. Het Centrum dat dit naar buiten bracht, het ''Nadeem Centre for the Rehabilitation of Victims of Violence and Torture'' is echter in november door de regering gesloten. De fondsen zijn bevroren en de directeur en stichter ervan, psychiater Aida Seif al-Dawla, kreeg een verbod het land te verlaten.
Dit laatste gebeurde overigens tegen de achtergrond van het aannemen van een wet die het functioneren van alle onafhankelijke NGO's vrijwel onmogelijk maakte. Zij zijn onder toezicht geplaatst van een comité van diverse ministeries en de Centrale Veiligheidsdienst. Van een drietal organisaties zijn de fondsen intussen bevroren. Hetzelfde gebeurde met de privé fondsen van een vijftal directeuren.Vijftien directeuren kregen een uireisverbod en de directeur en oprichtster van een vrouwenorganisatie, Azza Soliman, van het Centrum voor Jurische Bijstand aan Egyptische Vrouwen, is gearresteerd.   

Geen opmerkingen: