zaterdag 29 december 2018

Verkiezingen: in Israel dreigt strijd tussen twee Benny's, Palestina maakt intussen ook plannen

 De twee Benny's, links generaal Gantz, rechts Netanyahu. (Foto Flash90)

Sommige dingen zijn niet altijd helemaal transparant in Israel. Zo is het niet helemaal duidelijk of het een wet op de dienstplicht was, waar Netanyahu zijn bondgenoten van de United Torah Judaism partij niet in mee kon krijgen zodat zijn flinterdunne meerderheid ineens onvoldoende was, of dat het de premier zelf was die het kabinet opzettelijk liet struikelen, zodat hij in campagnetijd nog even gevrijwaard zou zijn van een dreigende vervolging wegens corruptie. Maar wat van de twee het ook was, het Israelische kabinet is sinds het begin van de afgelopen week plotseling demissionair, de Knesset is ontbonden, en op 9 april 2019 zijn er verkiezingen.
Zullen die iets veranderen?
Het antwoord is nee, naar alle waarschijnlijkheid helemaal niet. Onmiddellijk na het bekend worden van de vervroegde verkiezingsdatum ( Israel zou in het komende jaar anders een paar maanden later naar de stembus zijn gegaan), kwamen drie televisiestations met peilingen. Alledrie voorspelden dat Netanyahu's Likud op kop blijft. Hun voorspellingen lagen tussen de 27 en 31 van de 120 Knesset zetels. Likud heeft er nu 30. Dat betekent overigens niet dat een meerderheid ook Netanyahu opnieuw weer als premier wil. Volgens tv Kanaal 10 ziet 52% hem niet zitten; de publieke zender Kan meldde dat slechts 37% van de respondenten hem de beste kandidaat vond. Maar als Likud wint zal dat zoals het er nu uitziet niets uitmaken.
Naftali Bennett en Ayelet Shaked kondigen aan dat ze een eigen, nieuwe partij ''Nieuw Rechts'' willen oprichten. (Foto YNet)

Echte bedreigingen van de Likud zijn er niet van de kant van de bestaande partijen. Yisraeel Beiteinu van Avigdor Lieberman, die de coalitie heeft verlaten, zal tussen de vier en zeven zetels gaan scoren, de partij heeft er nu vijf.  De orthodoxe partij Shas van Joden uit Arabische landen (nu zeven zetels) gaat iets achteruit. En de middenpartijen Yesh Atid en Kulanu maken evenmin een vuist. Yesh Atid van Yair Lapid zal tussen de 11 en 13 zetel gaan halen (nu 11), Kulanu van Moshe Kahlon zal van 10 zetels zakken naar vijf à zeven.
De rechtse Coalitiepartner, HaBayit HaYehudi van Naftali Bennet,zal mogelijk van acht zetels nu naar negen tot 12 zetels gaan. Maar de situatie is ineens onduidelijk geworden, nadat partijleider Bennett en minister van Justitie Ayelet Shaked deze zaterdagavond bekend maakten dat zij uit de partij stappen en voor zichzelf beginnen. Het is mogelijk dat zij daarmee de verhoudingen binnen het ultra-rechtse kamp op zijn kop kunnen zetten.
De oppositiepartij Zionistische Unie (nu 24 zetels) kan een dramatische val verwachten, naar negen tot 11 zetels. De Verenigde Arabische Partij blijft staan op zijn 12 à 13 zetels,en het linkse Meretz maakt mogelijk een kleine winst: van vijf naar iets tussen vijf en zeven zetels.

Benny Gantz
De echte bedreiging voor Netanuyahu en Likud komt vooralsnog echter van een nieuwkomer: ex-chefstaf en leider van de laatste invasie van Gaza, Benny Gantz. Blijkbaar appelleert de generaal aan de voorliefde van Israeli's voor (ex)militairen die onder meer ook Yitzhak Rabin, Moshe Dayan en Ariel Sharon in het zadel hielp. Gantz heeft intussen een eigen partij, Hosen leYisraeel (Veerkracht/weerbaarheid voor Israel) waarmee hij gaat meedoen aan de verkiezingen. Eigen standpunten heeft hij nog niet echt, maar niettemin wordt nu al voorspeld dat hij tussen de 10 en 16 zetels kan halen. Echt bedreigend wordt hij echter pas als hij combinaties aangaat met andere partijen. Als hij gemene zaak maakt met de Zionistische Unie dan worden dat mogelijk 25 zetels, en wanneer hij een combinatie aangaat met Yair Lapids Yesh Atid zou hij er 26 zetels kunnen scoren. Dan zou hij Likud naar de kroon kunnen stoten en wordt het een strijd tussen de twee Benjamins, Netanyahu en Gantz.  Of dat voor de Israelische politiek ook maar enig verschil zou kunnen gaan maken, lijkt echter vooralsnog vrijwel uitgesloten.

Palestijnen
Overigens is Israel niet de enige die zich opmaakt voor verkiezingen. Het Constitutionele Hof van de Palestijnse Autoriteit heeft vorige week zaterdag ook het Palestijnse parlement ontbonden, dat door toedoen van Israel, trouwens sinds het in 2006 verkozen was vrijwel nooit bijeen is geweest. Ook de Palestijnse gebieden gaan dus naar de stembus en wel binnen zes maanden, zo heeft het hof bepaald. Hamas heeft de beslissing, om te gaan stemmen voor het verzoeningsproces is voltooid,  heftig aangevochten. Hoe het met de verdeeldheid tussen Westoever en Gaza en de vermoedelijke weigering van Israel om Oost-Jeruzalem ook mee te laten stemmen allemaal moet gaan is ook nog volstrekt onduidelijk. Wel is er intussen al direct een links bondgenootschap opgericht van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), het Democratisch Front voor de Bevrijding van Palestina (DFLP),  het Palestijnse Nationale Initiatief (PNI), de Palestijnse Volkspartij (PPP, dat zijn de communisten), de Palestijnse Democratische Unie (FIDA) en een aantal onafhankelijken. Zij willen straks uitkomen met één lijst.

Geen opmerkingen: