zondag 9 december 2012

Egyptische president Morsi trekt verklaring in: een gebaar zonder betekenis

Egypt Mohammed Seliman al-Awa leest de nieuwe constitutionele verklaring voor. (Ahram Online).

De Egyptische president Mohammed Morsi heeft zijn Constitutionele Verklaring van 22 November ingetrokken, maar de beslissing gehandhaafd dat de nieuwe grondwet aan een referendum wordt onderworpen op 15 December. Die beslissingen zijn zaterdag genomen tijdens een bijeenkomst met de oppositie, een 'nationale dialoog' waartoe Morsi had opgeroepen. De bijeenkomst werd overigens geboycot door het Front van Nationale Redding waarin de belangrijkste oppositiepartijen en publieke figuren als Mohammed ElBaradei, Amr Mousa en  Hamdeen Sabbahi zijn verenigd. Het Front had geëist dat de constitutionele verklaring zou worden ingetrokken voor de bijeenkomst zou plaatsvinden.
De bijeenkomst heeft daarom ook in geen enkel opzicht een oplossing aangedragen voor de crisis. Hussein Abdel Ghani, woordvoerder van het Front, herhaalde dat ook één van de belangrijkste eisen van het Front uitstel van het referendum was geweest. De oppositionele 6 April Beweging had het over een nieuwe poging tot bedrog en manipulatie onder het voorwendsel dat het gaat om de politieke legitimiteit'.
Tijdens de bijeenkomst werd overigens een nieuwe constitutionele verklaring opgesteld ter vervanging van die van 22 November. De belangrijkste bepalingen daaruit werden bekend gemaakt door Mohamed Selim al-Awa, een islamitische geleerde die deelnam aan de uren durende gesprekken. Een ervan is dat als de nieuwe grondwet wordt afgestemd, dat dan binnen drie maanden een nieuwe constitutionele vergadering wordt gekozen die zes maanden de tijd krijgt weer een nieuwe grondwet samen te stellen. In de nieuwe verklaring wordt verder de immuniteit van Morsi's beslissingen voor toetsing door de rechter opgeheven. Zijn beslissingen betreffende de vervanging van de procureur generaal en voor nieuwe processen voor vertegenwoordigers van het oude bewind en de mensen die verantwoordelijk waren voor de dood van demonstranten tijdens de revolutie blijven echter overeind. Nieuw is wel een voorstel dat op een later tijdstip amendementen op de grondwet kunnen worden ingediend en verwerkt, maar dat maakt niet veel indruk op de oppositie.

De intrekking van de verklaring heeft uiteraard nauwelijks betekenis. De verklaring werd onder meer gebruikt om een dreigende ontbinding van de Constitutionele Vergadering via de rechter te voorkomen en om de concept-grondwet door te drukken. Ook de bepaling dat een nieuwe constitutionele vergadering kan worden benoemd als de grondwet wordt afgestemd, is zonder betekenis. In een land als Egypte waar een groot deel van de kiezers niet of nauwelijks kan lezen en zeker niet in staat is de grondwet op zijn merites te beoordelen, staat vrijwel vast dat de meerderheid de 'legitimiteit' zal volgen en vóór zal stemmen. De vrees van de oppositie dat een wet zal worden aangenomen waarin de rechten van vrouwen en minderheden niet zijn gewaarborgd en de president net als in vroegere grondwetten te veel macht heeft, om maar een paar van de belangrijkste bezwaren te noemen, lijkt maar al te gegrond. (Klik hier om de kritiek van Egyptische mensenrechtenorganisaties op de grondwet te lezen).  Er zijn redenen genoeg om er een greep naar de macht van de Moslim Broederschap in te zien.

6 opmerkingen:

Anoniem zei

Ik heb behoefte aan een analyse die de positie van de deelnemers aan het Mubarak-regime "meeneemt". Ik begrijp niet hoe Sabahi kan samenwerken met Amr Musa, toch een exponent van de oude, corrupte kliek...

Misschien kan/wil je hier iets over zeggen?

Abu Pessoptimist zei

Anoniem (volgende keer graag een naam),het Front van Nationale Redding is duidelijk een gelegenheidscoalitie. Je zou het misschien ook een 'one issue' coalitie kunnen noemen. En dat ene issue is natuurlijk zorgen dat de grondwet van tafel gaat en dat er geen dictatuur van de Moslim Broederschap ontstaat. In hetzelfde kamp bevinden zich nu ook de feloul (aanhangers van het oude regime) en de mensen die destijds op Shafiq en niet op Morsi hebben gestemd), maar dat betekent natuurlijk niet automatisch dat het Front niet deugt.
Wat Amr Mousa betreft, ook hij is om vergelijkbare redenen in dit kamp beland(de vijanden van mijn vijanden zijn mijn vrienden), maar bij hem ligt het niet zo scherp. Hij is een beetje een twijfelgeval, de meningen over hem zijn verdeeld. En terecht, denk ik, want echt vuile handen heeft hij nooit gemaakt. Hij was minister van Buitenlandse Zaken - per definitie gaat dat niet over binnenlandse onderdrukking - en later secretaris-generaal van de Arabische Liga, wat de afstand tot Mubaraks regime alleen nog maar groter maakte. Ikzelf beschouw hem niet perse als een vertegenwoordiger van het oude regime, wel vind ik hem een opportunist. Een aantal vrienden van me in Egypte ziet dat ook zo.

Daniella van den Akker zei

De impasse is niet de grondwet. De impasse is de moeilijkheid om democratie in te willen voeren in een niet geseculariseerde samenleving. (Omar Suleiman had helaas gelijk) Daarom staan voor en tegenstanders van Mubarak nu samen voor het paleis. Omdat tegenstanders van Mubarak zich 2 jaar lang vergist hebben. 2 jaar geleden stonden ze namelijk samen met de Moslimbroders op Tahrir tegen Mubarak. Ongelooflijk dat mensen als El Baradei dit niet hebben voorzien. Er zijn boeken geschreven in de eerste 10 jaar van deze eeuw die wat er nu gebeurt min of meer voorspellen. Juist een ingevoerde in het oude systeem zoals Amr Moussa had veel ellende kunnen voorkomen als de domme media hem niet afgemaakt hadden. Diezelfde domme media staan nu te klagen dat de Moslimbroeders hun vijheid beperkt. En Hamdeen Sabahi? wat hebben we aan hem te danken precies? juist, de meerderheid van de stemmen in Cairo en Alexandrie. hij was even vergeten dat de meerderheid van de stemgerechtigden in de rural areas woont. Kun je zo'n oppositie serieus nemen? Daniella, Cairo (ik ben een voorstander van de revolutie maar de oppositie heeft het zo erg verknald, om te huilen en je dood te schamen)

Abu Pessoptimist zei

Daniella, de moeilijkheid is NIET dat Egypte een niet-geseculariseerde samenleving is. De moeilijkheid is dat het een samenleving is waar politieke partijen - en dus democratie - nooit een kans hebben gekregen wortel te schieten. Een politiek corrupte samenleving. In die omgeving heeft de Moslim Broederschap wel een stevige basis kunnen creëren. Dit is gewoon een uitvloeisel van de corrupte regeringen van Sadat en Mubarak (en van de onvergeeflijke fout van Nasser om een soort dictatuur van de Vrije Officieren in te voeren).
En natuurlijk is het een zegen dat Omar Suleiman (de opperste folteraar van Mubarak en huurfolteraar van de Amerikanen)) niet de baas is geworden.En natuurlijk hebben de tegenstanders van Mubarak zich niet vergist.Amr Moussa, ElBaradei of Sabbahi hadden deze ontwikkeling wel degelijk als een mogelijkheid voorzien en er ook voor gewaarschuwd, de neen wat luider dan de ander. Maar ze hadden hier hoe dan ook weinig tegen kunnen ondernemen. De MB is nu eenmaal een macht die niet over het hoofd kan worden gezien, die hoe dan ook de verkiezingen zou hebben gewonnen, en die hoe dan ook voor problemen zou hebben gezorgd. De oplossing is niet eenvoudig en gaat tijd kosten. Het beste zou zijn als die oude MB-leiders gaan inzien dat de ene helft van Egypte niet zijn wil kan opleggen aan de rest. Dat gaat niet van de ene dag op de andere. Maar Badie, Shater, Katatny c.s., de MB-leiders van nu, zijn hopelijk wel een uitstervende soort.

d zei

Abu, de demonstranten staan voor het paleis omdat we niet geloven dat common sense de doorslag gaat geven in het referendum. Dat bedoelde ik te zeggen met dat de impasse niet de grondwet is maar het gebrek aan secularisatie. Ik heb het ongelukkig uitgedrukt, ik haat die term zelf nu heb ik hem ook nog verkeerd gebruikt. Als er common sense zou zijn in Egypte (lees: redelijk opleidingsnivo en inhoud) onder de armere bevolking zou het paleis nu niet het toneel zijn van demonstraties. er dreigt nu echt een groot probleem. Ik hoop niet dat je mij in de mond legt dat ik graag Omar Suleiman wilde zien in plaats van Morsi? ik dacht dat we enige geschiedenis hadden op dit blog. Gisteren reed ik op Marghani althans dat probeerde ik, alles is volgebouwd met container panelen, ik moest letterlijk overgeven van de puinhoop op straat. Ik hoop voor het allerbeste voor Egypte. groet, Daniella

Abu Pessoptimist zei

Daniella, ik had je dus inderdaad verkeerd begrepen. Maar we zijn het er absoluut over eens dat het probleem heel groot is.