zondag 2 november 2014

Relatie Israel-Jordanië onder druk door spanningen rond Haram al-Sharif

Moslim-gelovigen die door Israel werden geweerd van de Haram al-Sharif, voeren het gebed uit op straat.

Het koningshuis en politieke kringen in Jordanië zijn uitermate boos en ongerust naar aanleiding van (tijdelijke) afsluiting, donderdag van de Haram al-Sharif (Tempelberg) in Jeruzalem en restricties voor gelovige moslims om er te bidden. Politici in Amman wezen erop dat deze maatregelen in strijd zijn met het vredesverdrag tussen Jordanië en Israel van 1994, dat aangeeft dat “Israel rekening houdt met de speciale rol van het Hashemitische Koninkrijk Jordanië ten opzichte van de heilige plaatsen in Jeruzalem”. Ook gaat het in tegen VN-resolutie 242, die Israel opriep zich terug te trekken van gebied dat het in 1967 bezette, waaronder de Westoever en Oost-Jeruzalem
Jordanië neemt wat dat een duidelijke positie aan en dreigt het vredesverdrag op te zeggen, aldus Adnan Abu Odeh, een voormalige stafchef van het koninklijke hof tegenover de Jordan Times. ''Zelfs de VS heeft deze boodschap ter harte genomen en Israel opgeroepen de beslissing terug te draaien, aldus Abu Odeh, (daarmee verwijzend naar een oproep van de Amerikaanse minister John Kerry aan Israel om escalatie te voorkomen). Abu Odeh waarschuwde ook dat een Derde Intifada het minste is wat verwacht kan worden als “Israel doorgaat met zijn agressie en provocerende maatregelen jegens de heilige plaatsen''. De hele regio zal dan in nog meer geweld worden gedompeld, zei Abu Odeh, die overigens kritiek uitte op het feit dat de Arabische- en moslim wereld niet meer verzet had laten horen.
Minister van Politieke en Parlementaire Zaken, Khaled Kalaldeh, voegde aan Adnan Odehs woorden toe dat koning Abdullah II ''zeer boos is over de Israelische schendingen''. Hij zei dat de boodschap van Jordanië dat ''Israel niet op vrede uit is'' door Jeruzalem is begrepen, en dat het duidelijk is dat verdere schendingen van de status van de Aqsa-moskee en de heilige plaatsen niet zonder gevolgen zullen blijven. “Als Israel in deze regio wil leven, dan moet het de aanwezigheid van anderen respecteren. Het dient zich te houden aan wat verstandig is, en zich te onthouden van irrationele en illegale maatregelen'', aldus Kalaldeh.
Jawad Anani, eveneens een vroegere stafchef van de koninklijke huishouding en een ex-minister, zei dat Israel bezig is aan te sturen op een ''religieuze oorlog'' in de regio. ''Voor Israel is dit kennelijk een historische gelegenheid om zijn eigen agenda af te werken als de Arabieren bezig zijn de Islamitische Staat te bevechten of met andere problemen kampen. Het is onacceptabel dat de Organisatie van Islamitische Samenwerking stil blijft en dat de Arabische Liga niet bijeen is gekomen. Ze moeten Jordanië steunen, aldus Anani. En ook de voormalige minister van buitenlandse Zaken Kamel Abu Jaber zei Israel de situatie naar zijn hand probeert te zetten en nieuwe realiteiten te scheppen nu de Arabieren op het politieke, economische en militaire terrein in verwarring zijn. ''Wat Israel doet is geen verrassing, '' aldus Abu Jaber, ''het is altijd bezig geweest de wetten van God en de mens te overtreden.
Israeli demonstation in Jerusalem on Saturday night (Photo: Reuters)
Joodse voorstanders van bidden op de Tempelberg  hielden - naar goed ultra-rechts gebruik met veel vlaggen - zaterdagavond een demonstratie waar ook gebeden werd voor het welzijn van de neergeschoten Yehuda Glick. (Foto: Reuters)

Het is overigens waarschijnlijk dat de zaak van de Haram al-Shartif woensdag aan de orde wordt gesteld tijdens een zitting van de VN-Veiligheidsraad, die toch al wordt gehouden, in verband met nieuwe bouwplannen van de regering-Netanyahu in nederzettingen  rond Jeruzalem.
In Jeruzalem heerst intussen een iets andere sfeer. Zaterdagavond werd tegenover het stadhuis van Jeruzalem een demonstratie gehouden voor ''meer Joodse rechten op de Tempelberg'' waar onder meer de vrouw en de zoon van de neergeschoten Yehuda Glick spraken. Aanwezig waren ook het parlementslid (Likud) Moshe Feiglin, die zwoer dat ''de realtiteit op de Tempelberg''(van het verbod voor Joden om er te bidden) binnenkort gewijzigd zal worden. Feiglin viel de oproep aan van premier Netanyahu ,die (waarschijnlijk mede onder indruk van de reactie van John Kerry) zaterdag parlementsleden had opgeroepen om kalmte te betrachten en bovendien - kennelijk in antwoord op de reactie uit Jordanië - de uitspraak deed dat Israel geen plannen heeft de '
'status quo te veranderen'' Feiglin is nu juist wel van plan die status quo - oftewel de geldende afspraken met Jordanië en de waqf - te wijzigen. Zondagsmorgen voegde hij de daad bij het woord door onder zware politiebegeleiding een wandeling te maken over de Tempelberg. Anderen die tijdens de demonstratie eveneens zeiden de status quo te willen afschaffen, waren minister van Huisvesting Uri Ariël (haBayit haYehudi) en Ronen Shoval, de stichter van de ultra-rechtse pressiegroep Im Tirtzu. Shoval riep op de Israelische soevereiniteit over de Tempelberg uit te roepen en er de Israelische vlag te laten wapperen. Uri Ariël zei dat er in de eerste dagen na de verovering van Oost-Jeruzalem in 1967 ook op de Tempelberg was gebeden. '' Niemand legde de mensen die daar tefilin (gebedsriemen) legden toen een strobreed in de weg. Dus als we het over de status quo hebben, dan is dat de status quo,'' aldus Ariël.

Geen opmerkingen: